Ізделіп отырған жобаның өзектілігі оның Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындарының бәсекеге қабілеттілігін және инвестициялық тартымдылығын арттыру мәселелеріне арналғанында. Бұл кәсіпорындар өз қызметін ESG-трансформациялау үдерісін жүзеге асыруы қажет. Алайда, осы бағытта бірқатар проблемалар бар, атап айтқанда:
- Қазақстан Республикасының еңбек нарығында ESG-құзыреттері бар кадрлардың тапшылығы;
- Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындарының қызметін айқындайтын бизнес-процестерге ESG қағидаттарының төмен деңгейде енгізілуі;
- ESG-құзыреттері бар кадрларды даярлау мен қайта даярлауға қазақстандық білім беру ұйымдары тарапынан жүйелі қолдаудың болмауы.
Аталған мәселелерді шешуге осы жобаны іске асыру бағытталған.
Жобаның идеясы – Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындарының бизнес-процестеріне тұрақты даму қағидаттарын тиімді енгізе алатын кадрларды даярлау мен қайта даярлаудың біртұтас жүйесін әзірлеу және енгізу. Жоба қазіргі заманғы халықаралық талаптарға сай ESG-стандарттарын енгізу арқылы осы кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігі мен инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған.
Жобаның мақсаты – экология, әлеуметтік жауапкершілік және корпоративтік басқару салаларында қажетті ESG-құзыреттерге ие кадрларды даярлау мен қайта даярлаудың ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктері мен ғылыми-әдістемелік негіздерін әзірлеу арқылы отандық өнеркәсіптік кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігі мен инвестициялық тартымдылығын арттыру.
Күтілетін нәтижелер:
- Қазақстанның өнеркәсіптік кәсіпорындарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру. ESG-стандарттарын бизнес-процестерге енгізу арқылы «жасыл экономика» талаптарына сәйкес салық салуды оңтайландыру, өнімнің өзіндік құнын төмендету және оның бәсекеге қабілеттілігін арттыру мүмкін болады. ESG-трансформацияны іске асыратын кәсіпорындар операциялық тәуекелдерді азайтып, өз беделі мен тиімділігін арттырады, бұл олардың жаһандық нарықтағы позициясын нығайтады;
- Инвестициялық тартымдылықты арттыру. ESG-көрсеткіштері жоғары компаниялар «жасыл қорлар» мен тұрақты дамуға мүдделі ұйымдар үшін тартымды болады, бұл кәсіпорындардың жаңғыртылуы мен өсуі үшін қосымша ресурстар береді;
- Жоғары білікті кадрларды даярлау. ESG-құзыреттері бар, тұрақты даму қағидаттарын кәсіпорындарды басқару процестеріне енгізе алатын және халықаралық стандарттарды қазақстандық өнеркәсіп шындығына тиімді бейімдей алатын мамандарды оқыту, қайта даярлау және біліктілігін арттыру;
- Экологиялық және әлеуметтік тәуекелдерді азайту;
- Қазақстанның халықаралық имиджін жақсарту.
«Экономика» кафедрасының ұжымы мемлекеттік бюджеттік жоба аясында ғылыми зерттеу жүргізуде:
АР26100705 «ESG-құзыреттері бар кадрларды даярлау мен қайта даярлау арқылы отандық өнеркәсіптік кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігі мен инвестициялық тартымдылығын арттыру», шарт № 327/25-27ГФ/11, 2025 жылғы 1 қазанда «Торайғыров университеті» КЕАҚ пен ҚР ҒЖБМ Ғылым комитеті арасында жасалған.
Жобаны іске асыру мерзімі: 2025–2027 жылдар.
Негізгі серіктестер: ТоУ стейкхолдерлері, Ұлттық ESG клубының қатысушылары, салалық мемлекеттік құрылымдар, халық.
Негізгі ғылыми мектептер:
КЕАҚ «Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті» (Алматы қ., ҚР) – коллаборация туралы келісім бар;
Қырғыз Республикасы Халықаралық университеті (Бішкек қ., Қырғыз Республикасы) – коллаборация туралы келісім бар;
КЕАҚ «Халықаралық туризм және қонақжайлылық университеті» (Түркістан қ., ҚР) – коллаборация туралы келісім бар;
Шерхан Мұртаза атындағы Халықаралық Тараз инновациялық институты (Тараз қ., ҚР) – коллаборация туралы келісім бар.